22 Mayıs 2022

Helixbilim.com

Güncel Bilim ve Teknoloji Siteniz…

Ahtapotlar kollarını nasıl bağimsizca hareket ettirebiliyor?

ahtapt-4

ahtapt-4

Ahtapotlar kollarını nasıl bağimsizca hareket ettirebiliyor? Alet kullanım becerileri ve karmaşık bulmaca çözme yetenekleriyle  ahtapotların omurgasız bir kafadan bacaklı türünden beklenmeyecek bir zekaya sahip oldukları bir gerçek.

geçmiş yıllarda yapılan gözlemler,bedeninden kopan ahtapot kollarının’da bağımsızca hareket edebildiğini ve uyarıcılara tepki verdiğini göstermişti. haziran 2019’da bir astrobiyoloji konferansında Washington üniversitesinden araştırmacıların sundugu çalişma ise ahtapot zekasının derinliklerine işik tutuyor.

Omurgalı canlıların yaşamsal faaliyetlerin merkezi bir beyinden verilen komutlar aracılığıyla yönetildiğine aşinayız. Ahtapotların ise sahip oldukları 500 milyon sinir hücresinin yaklaşık üçte ikisi kollarında bulunur. Kollarındaki nöronlar,gangliyon adı verilen kitleler halinde kümelenmiştir ve birbirleriyle iletişim halindedir.yani ahtapot vücüdunda  merkezi bir beyne ek olarak, kollarında küçümsenmeyecek boyutta sekiz ayrı beyin olduğu düşünülebilir.

Ahtapotların kollarında  bulunan vantuzların   her biri on binlerce kimyasal ve mekanik algılayıcıya sahiptir. Vantuzlar bulunduğu ortamda bir bilgi edindiğinde, merkezi beyne haber vermeksizin, bu bilgiyi komşu vantuzlarla paylaşir ve kollarda bir tepki oluşturabilir. Bu sayede kollar bağimsizca ve kendi aralarında koordineli kararlar alarak hareket edebilir.

Tek yapması gereken yönünü seçmek

Araştırmacılardan Dr. Guy Levy, tıbbi amaçlar ve kurtarma operasyonları için yumuşak robotlar yapmayı hedefleyenler olduğunu hatırlatıyor.

Böyle yumuşak, ahtapotunkine benzeyen kolları olan robotlar, hareketleri sabit eklem yerleriyle sınırlanmayacağı için, dar, erişmesi güç yerlere ulaşabilecek.

Levy, bunun da, örneğin yıkılan bir binada enkaz altında kalanlara ulaşmakta işe yarayabileceğini düşünüyor.

Araştırma için çekilen filmin her karesini inceleyen Dr. Levy ile Prof. Benny Hoffner, ahtapotun kolunu bir çekip bir uzatmak suretiyle kendini ittirdiğini ve her kolun bedeni sadece tek bir yöne götürdüğünü belirlemişler.

Buna göre, hangi yöne gitmek istiyorsa ona göre bir kol seçmesi ahtapot için yeterli oluyor.

Sekiz kolundan herhangi birini kullanabildiği için de, bedeni ne tarafa dönük olursa olsun, istediği yöne doğru sürünebiliyor. Hareketlerinde, bir ritm veya tekrarlanan bir tarz da yok.

Ahtapotların sinir sistemi, zeka anlayışımız için alternatif bir model sunuyor. Bu yüzden dünya dişi akıllı yaşam arayışındaki astrobiyologların dikkatini çekiyor.

Ahtapotlar kollarını nasıl bağimsizca hareket ettirebiliyor?

Kaynak: tübitak bilim teknik dergisi sayı 625

helixbilim