16 Mayıs 2022

Helixbilim.com

Güncel Bilim ve Teknoloji Siteniz…

Yemekten sonra çay yada kahve içmek zararlımı?

yemekten-sonra-cay-kahve-icmek-1

yemekten-sonra-cay-kahve-icmek-1

Yemekten sonra çay yada kahve içmek zararlımı? Ögünlerle yada hemen sonrasında içilen çay yada kahvenin demir emilimini azalttığı düşüncesi oldukça yaygındır. Bu endişe kısmen haklı olsada yapılan deneyler demir emilimimdeki azalmanın sağlıklı bireyleri etkileyecek düzeyde olmadığını gösteriyor.

Vücüdumuzdaki hücrelerin enerji üretilebilmeleri için gerekli oksijeni alyuvar hücrelerindeki hemoglobin proteini taşir. Oksijen hemoglobinin yapısındaki pozitif yüklü demir iyonuna bağlanarak dolaşım sistemindeki yolculuğuna çıkar.

Yemekten sonra çay yada kahve içmek zararlımı !Yetişkin bir insanın vücudunda bulunan yaklaşık 4 gramlık demir kütlesinin büyük bir kısmı hemoglobinin yapısında yer alır.

Demirin hemoglobinin protenin  yapısındaki formuna ‘’hem demir ‘’ adı verilir.besin olarak tükettiğimiz hayvanlarda oksijen taşıyıcı olarak hemoglobin kullandığı için deniz ürünleri , kırmızı ve beyaz etten aldığımız demir  minareli yüksek miktarda hem  formunda bulunur. Vücüdumuz için daha tanıdık olan demirin bu formunun biyolojik kullanılabilirlik düzeyi oldukça yüksektir.

Bitkisel gıdalar ve demirce zenginleştirilmiş besinlerdeki demir ise non-hem formundadır. Non-hem demirin emilimi oranı hem demire kıyasla düşüktür.

Bunun sebebi bitkilerde bulunan  fitat ve polifenol  türü bileşiklerin  non-hem demirin emilimini engellemesidir. Çay ve kahve de içerdikleri tanen ve klorojenik asit gibi polifenolik bileşikler ile non-hem demirin emilimini kısıtlar.

Polifenolik bileşikler , anti oksidan nitelikleri ile sağlıgımıza  genel  anlamda  olumlu katkılar sağlasa da özellikle siyah çay da bulunan fazla miktarda tanenler bitkisel kaynaklardan aldıgımız demirin vücütta kullanılabilirliğini olumsuz etkiler. Gündelik hayatta  C vitamini olarak aldıgımız askorbik asit ise non-hem demirin  emilimini artırır. Yapılan araştırmalar yaterince et ,balık ve C vitamini tüketen sağlıklı kişilerde içilen çay ve kahvenin risk oluşturacak düzeyde demir eksikliğine yol açmayacağını gösteriyor. Bilim adamları demir eksikliği yaşayan kişilerde  çay ve kahve tüketimini yamekten bir saat sonra içilmesini tavsiye ediyor..

kaynak: tübitak bilim teknik dergisi sayı 624

helixbilim.com